Trong bài trước, chúng ta đã biết: Không gian nơi xảy ra quá trình biến đổi cơ lý này được giới chuyên môn gọi là "Crepe Pocket" – Vùng túi tạo nếp. Vùng không gian chật hẹp này được giới hạn bởi đầu mũi dao cạo, bề mặt vát của lưỡi dao và bề mặt tiếp tuyến của lô sấy Yankee. Để hiểu và tinh chỉnh được góc dao, nhà máy cần nắm vững hệ tọa độ của các thông số góc độ sau đây:

Góc lắp đặt giá giữ dao (Holder Angle / Blade Set-up Angle): Đây là góc hình thành bởi trục của giá đỡ dao so với bề mặt tiếp tuyến của lô sấy. Do các giới hạn về an toàn thiết kế và động lực học ma sát, góc này thường được các nhà sản xuất thiết bị thiết kế cố định trong khoảng từ 17° đến 20°.

Góc mài lưỡi dao (Blade Bevel Angle, ký hiệu β): Là góc vát vật lý được mài trên chính thân lưỡi dao kim loại hoặc gốm. Các lưỡi dao trong công nghiệp có thể được mài phẳng ở góc 0° (dao 90°) hoặc vát nhọn. Đây là biến số dễ dàng thay đổi nhất trong quá trình vận hành bằng cách hoán đổi các lưỡi dao khác nhau.

Góc trượt mài mòn (Sliding Wear Angle - ký hiệu α): Là góc thực tế của bề mặt dưới lưỡi dao so với tiếp tuyến lô sấy. Góc này bị chi phối bởi góc lắp đặt giá đỡ trừ đi độ uốn cong của bản thân lưỡi dao khi chịu lực nén. Nếu góc này quá thấp (dưới 15°), dao sẽ không bóc được giấy và gây đứt giấy. Nếu quá cao (trên 20°), ma sát gia tăng sẽ làm mòn nghiêm trọng bề mặt lô Yankee.

Phần nhô ra của dao (Blade Stickout): Khoảng cách tự do từ mép ngàm kẹp của giá giữ dao đến điểm tiếp xúc với bề mặt lô sấy. Thực tiễn kỹ thuật chỉ ra rằng độ nhô từ 20-25mm là tiêu chuẩn vàng đối với hầu hết các loại giá đỡ. Nếu tăng độ nhô, lưỡi dao sẽ bị uốn cong nhiều hơn dưới áp lực, có thể làm mở rộng góc túi tạo nếp thêm tới 3°. Tuy nhiên, nếu độ nhô quá lớn, dao sẽ mất đi độ cứng vững, dẫn đến hiện tượng dao động mạnh và bỏ qua các màng giấy bám chặt.

Toàn bộ các thành phần hình học này cùng nhau tạo nên biến số kỹ thuật quan trọng nhất của toàn bộ quy trình: Góc túi tạo nếp (Creping Pocket Angle).

Dữ liệu kỹ thuật chuyên sâu được tích lũy từ các hãng công nghệ hàng đầu như A.CELLI, APC KOREA và VIET HUNG TECH chỉ ra một quy tắc kinh nghiệm vô cùng rất ý nghĩa: Cột mốc 80 độ chính là ranh giới phân định rõ rệt nhất giữa hai trường phái cấu trúc giấy tissue.

Bảng dưới đây trình bày một cách hệ thống cách thức các dải góc Pocket Angle tác động đến động lực học tờ giấy và mục tiêu ứng dụng trong sản xuất tương ứng (tham khảo bảng 1 và 2 trong ảnh kèm theo bài viết)

Góc hẹp (Closed Pocket) Dưới 80° (Dao động phổ biến từ 74° đến 79°) Khi góc Pocket được thiết lập hẹp, bề mặt vát của lưỡi dao tạo thành một bức tường cản dựng đứng mạnh mẽ đối với băng giấy đang lao tới. Cấu trúc này khiến tờ giấy khó thoát ra khỏi vùng không gian hẹp, buộc nó phải hấp thụ gần như toàn bộ động năng va chạm. Hệ quả là quá trình phá vỡ lực căng diễn ra vô cùng mãnh liệt, gây ra hiện tượng phân lớp xơ sợi sâu. Cấu trúc tạo thành chứa các nếp gấp vĩ mô (macro-fold) thưa thớt nhưng lớn, mang lại độ xốp (bulk) cực kỳ cao, nhưng đánh đổi bằng một bề mặt thô ráp hơn.

Góc mở (Open Pocket) Trên 80°(Dao động phổ biến từ 80° đến 100°). Với góc Pocket mở lớn, bề mặt lưỡi dao tạo ra một mặt phẳng nghiêng thoai thoải, tạo lối thoát dễ dàng cho tờ giấy sau khi va đập. Động năng truyền vào màng xơ sợi được giảm thiểu đáng kể. Màng giấy không bị phân lớp mạnh mà thay vào đó bị nén lại thành hàng vạn nếp gấp vi mô (micro-crepe) với tần số cực cao. Mặc dù tổng thể màng giấy bị giảm nhẹ độ xốp và trở nên đặc hơn (lower bulk), cấu trúc vi mô này mang lại cảm giác tay (handfeel) và sự mịn màng (smooth) xuất sắc.

Khuyến nghị cho các nhà máy:

- Giả sử máy xeo được trang bị một hệ thống giá giữ dao (blade holder) cố định góc làm việc ở mức 20°, theo phương trình nêu trên, nếu chúng ta sử dụng một lưỡi dao được mài ở góc 10°, góc Pocket Angle tạo ra sẽ đạt chính xác 80° (90° - 20° + 10° = 80°). Do đó, việc lựa chọn góc mài dao xung quanh ngưỡng 10° sẽ quyết định hướng đi của chất lượng sản phẩm.

- Đối với một số máy xeo vận hành với thiết lập dao tiêu chuẩn, góc mài vát của dao (blade bevel) thường được duy trì ở khoảng 75° đến 85° (một số nhà máy sử dụng dao 90°) để tạo ra sự cân bằng hoàn hảo giữa việc đạt được độ mềm mại và đảm bảo khả năng chạy máy liên tục (runnability), hạn chế tối đa sự cố đứt giấy.

#daocaoloyankee #gocmaidao #giaytissue #viethungtech #apckorea #acelli #mayxeogiay